Luxator (luxator) dişin periodontal ligament (PDL) bağlantısını kesmek ya da gevşetmek için kullanılan ince, keskin uçlu bir enstrümandır.
Kesip/ayırarak daha minimal travma ile çalışılır. Luxator kullanımı, PDL bölgesinde minimal travma ile çalışmayı mümkün kılabilir; bu da çevre kemik ve yumuşak doku açısından daha koruyucu olabilir.
1) Açılı, 3 mm – DE.920.04’
Tanım
İnce, hafif kıvrımlı bir luxator.
Uç genişliği: 3 mm
Açı: Hafif eğimli (mesial/distal girişlerde avantaj sağlar)
Kullanım Alanı
Özellikle dar PDL aralıklarında, maksiller ön bölgede ve premolar bölgelerde çok tercih edilir.
Eğimi sayesinde kökün konturunu takip ederek periodontal ligamenti daha kontrollü kesmeye izin verir.
Zor ulaşılabilen distal veya mesial girişlerde rahatlık sağlar.
Avantajları
Daha atraumatik giriş.
Kök yüzeyine uyumu yüksek, kayma riski düşüktür.
İnce köklerde (örn. alt keser, üst lateral) travmayı azaltır.
Dikkat edilmesi gerekenler
3 mm uç çok ince olduğundan, aşırı lateral kuvvet uygulanmamalıdır.
Bükülme riski vardır; “kaldıraç” gibi değil, “keserek ilerleme” mantığıyla kullanılmalıdır.
2) Düz, 3 mm – DE.920.027
Tanım
Tamamen düz hattı olan, çok ince bir luxator.
Uç genişliği: 3 mm
Minimal kalınlık, çok hassas giriş sağlar.
Kullanım Alanı
Düz yapısı nedeniyle direkt aksiyel girişlerde en kontrollü luxator çeşitlerinden biridir.
Dar periodontal aralığı olan genç dişlerde, keser ve kaninlerde iyi sonuç verir.
Kök kırığı riskinin düşük olduğu, sağlam periodontal bağ destekli dişlerde güvenli kullanım sağlar.
Avantajları
Çevre kemikte minimum travma.
En keskin ve en “sızan” (slipping-free) kontrollü girişlerden biridir.
Endodontik cerrahi sonrası köklerin mobilizasyonunda iyi çalışır.
Dikkat edilmesi gerekenler
Çok ince olduğundan yine kaldıraç uygulanmaz.
Posterior bölge için uzunluk/boyut kısıtlı kalabilir.
3) Açılı, 5 mm – DE.920.057
Tanım
Açılı yapıda, geniş uçlu bir luxator.
Uç genişliği: 5 mm
3 mm’lik versiyona göre daha güçlü, geniş yüzeyli.
Kullanım Alanı
Molar ve premolar bölgelerde, özellikle geniş PDL aralıklarında kullanılır.
Geniş yüzey sayesinde kök yüzeyine daha iyi oturur.
Zor mobilize olan dişlerde PDL ayrımını hızlandırır.
Avantajları
Güçlü ayırma etkisiyle daha kısa sürede mobilizasyon.
Açılı yapı, kökün eğimine uygun giriş sağlar.
Kök fraktür ihtimalinin azaltıldığı kontrollü bir kesme hareketi sunar.
Dikkat edilmesi gerekenler
Daha geniş olduğundan dar alanlara girmesi zor olabilir.
Fazla kuvvet verilirse kortikal kemiğe travma riski artabilir.
4) Düz, 5 mm – DE.920.037
Tanım
En geniş ve düz uçlu model.
Uç genişliği: 5 mm
Posterior bölge kullanımına uygun tam düz uç.
Kullanım Alanı
Alt ve üst molar bölgelerde en etkili modellerden biridir.
Özellikle kökün tamamen çevresinden PDL kesilerek dişin mobilize edilmesinde kullanılır.
“Final luxating” aşamasında dişi soketten çıkarmaya yakınken tercih edilir.
Avantajları
Geniş yüzey → kuvvetin dağılımı → kontrollü ve stabil çalışma.
Posterior geniş köklerde yüksek performans.
Çok yönlü düz giriş sağlar.
Dikkat edilmesi gerekenler
İnce köklerde fazla yüzey temasından dolayı hassas kullanılmalıdır.
Aşırı güç uygulanırsa kemikte mikro çatlak riski oluşabilir.